Polska. Gietrzwałd

Znakiem rozpoznawczym krajobrazu Warmii, oprócz jezior, pól i lasów, są również przydrożne kapliczki. Ponoć na początku XX wieku w tym regionie było ich ponad 1300. Niestety, nadszarpnięte duchem czasu mogą zupełnie zniknąć.

Dawniej przydrożne kapliczki stawiane były jako wyraz wdzięczności (np. za wysłuchane modlitwy), z pobożności, z potrzeby serca, w intencji ochrony wsi przed głodem, chorobą i innymi złymi wydarzeniami i kataklizmami, ze względu na kult świętych czy po prostu dla akcentu wiary katolickiej. Miały one również za zadanie chronić przed duchami i innymi siłami nieczystymi, dlatego często stawiano je przy dziwnych elementach przyrody (np. głazach), ruinach, rozdrożach oraz w miejscach popełnienia zbrodni.

Wokół kapliczek toczyło się całe życie wsi. Były miejscem z którego wyruszały procesje święcenia pól, tutaj mieszkańcy gromadzili się aby śpiewać pieśni, tutaj odprawiane były nabożeństwa majowe i modlitwy różańcowe, a czasami nawet odprawiano msze.

W gminie Gietrzwałd zachowały się także kapliczki z dzwonami, których odgłos zwoływał społeczność na nabożeństwa oraz informował o zebraniu mieszkańców, o porach dnia, czyjejś śmierci, pożarze oraz ostrzegał przed zagrożeniami. O każdym wydarzeniu sygnalizował inny dźwięk.

Obecnie w samej gminie Gietrzwałd znajduje się ponad 70 kapliczek. W celu zachowania ich przy „życiu” kilka lat temu Starostwo Powiatowe w Olsztynie i Związek Byłych Mieszkańców Powiatu Olsztyńskiego w Niemczech utworzył projekt Ratujemy Warmińskie Kapliczki. Dzięki zebranym pieniądzom część z nich powróciła do dawnej świetności.