Kopalnia soli w Bochni od
XIII wieku do 1772 roku wraz z kopalnią soli w Wieliczce tworzyła
przedsiębiorstwo kopalni solnych, zwane Żupą krakowską, które
było największym zakładem przemysłowym w dawnej Rzeczypospolitej
i jednym z największych w Europie.
Historia wydobywania soli
w Bochni sięga 3,5 tyś. lat p.n.e. Wówczas sól uzyskiwano przez
odparowanie soli ze studni solankowych. Stały się one początkiem
powstania dwóch szybów Gazaris i Sutoris (używany do dzisiaj), w
których od 1248 roku zaczęto wydobywać sól metodami górniczymi.
Kopalnia była przedsiębiorstwem królewskim przynoszącym olbrzymie
dochody a miasto stało się jednym z najważniejszych ośrodków
gospodarczych średniowiecznej małopolski. Okres prosperity trwał
aż do XX wieku, kiedy nastąpiło znaczne zmniejszenie pokładów
soli i zaprzestano produkcji na skalę przemysłową.
W 1981 roku kopalnię
wpisano do rejestru zabytków, a w 2013 roku na Listę Światowego
Dziedzictwa UNESCO.
Obecnie kopalnia to
obiekt turystyczny i leczniczy. Trasę turystyczną i historyczną
biegnącą przez unikatowe komory można zwiedzać pieszo lub
łodzią. Jej dumą jest Komora Ważyn z wykutymi w skałach
kaplicami. Jest ona największym podziemnym pomieszczeniem w Europie
wykonanym przez człowieka w której panuje leczniczy mikroklimat.
