czwartek, 31 maja 2018

Polska. Gdańsk - miasto Wolności i Solidarności

Przez ponad 1000-letnią historię miasta Gdańsk przewija się słowo wolność. Ze względu na swoje położenie u ujścia Wisły do Bałtyku i spławianiu tą drogą towarów panowała tutaj wolność religijna, polityczna, ekonomiczna, kulturalna i zawodowa, która pozwoliła rozwijać się późniejszemu miastu.

Jednak to położenie stało się również punktem spornym Niemiec, które dążyły na wschód a państwem polskim które chciało się rozrastać na północy, przez co przez wiele stuleci z przerwami Gdańsk znajdował się pod panowaniem innych władców, księstw i państw.

Po burzliwych dziejach Gdańsk finalnie zawalczył o autonomię. O odzyskanie wolności spiętej kajdanami komunizmu.

Archiwalne zdjęcia z lat 80-tych wykonane przez Bogusława Nieznalskiego, Europejskie Centrum Solidarności, Pomnik Prałata Henryka Jankowskiego.


To tutaj w latach 80 XX wieku wielki ruch społeczny i powstanie Solidarności zmieniły nie tylko historię Polski ale też całej Europy. W sali BHP Stoczni Gdańskiej mieściło się centrum walki społeczeństwa o wolność, której dowodził Lech Wałęsa, późniejszy prezydent RP i laureat nagrody Nobla. Ten czyn przerodził się w bodziec, który pociągnął ruch wolnościowy na całym świecie i stał się początkiem upadku komunizmu.  



sobota, 26 maja 2018

Polska. Gietrzwałd


Znakiem rozpoznawczym krajobrazu Warmii, oprócz jezior, pól i lasów, są również przydrożne kapliczki. Ponoć na początku XX wieku w tym regionie było ich ponad 1300. Niestety, nadszarpnięte duchem czasu mogą zupełnie zniknąć.

Dawniej przydrożne kapliczki stawiane były jako wyraz wdzięczności (np. za wysłuchane modlitwy), z pobożności, z potrzeby serca, w intencji ochrony wsi przed głodem, chorobą i innymi złymi wydarzeniami i kataklizmami, ze względu na kult świętych czy po prostu dla akcentu wiary katolickiej. Miały one również za zadanie chronić przed duchami i innymi siłami nieczystymi, dlatego często stawiano je przy dziwnych elementach przyrody (np. głazach), ruinach, rozdrożach oraz w miejscach popełnienia zbrodni.


Wokół kapliczek toczyło się całe życie wsi. Były miejscem z którego wyruszały procesje święcenia pól, tutaj mieszkańcy gromadzili się aby śpiewać pieśni, tutaj odprawiane były nabożeństwa majowe i modlitwy różańcowe, a czasami nawet odprawiano msze.

W gminie Gietrzwałd zachowały się także kapliczki z dzwonami, których odgłos zwoływał społeczność na nabożeństwa oraz informował o zebraniu mieszkańców, o porach dnia, czyjejś śmierci, pożarze oraz ostrzegał przed zagrożeniami. O każdym wydarzeniu sygnalizował inny dźwięk.

Obecnie w samej gminie Gietrzwałd znajduje się ponad 70 kapliczek. W celu zachowania ich przy „życiu” kilka lat temu Starostwo Powiatowe w Olsztynie i Związek Byłych Mieszkańców Powiatu Olsztyńskiego w Niemczech utworzył projekt Ratujemy Warmińskie Kapliczki. Dzięki zebranym pieniądzom część z nich powróciła do dawnej świetności.